Gyokeres – từ cuộc đào thoát của ông nội đến chung kết Champions League – Báo VnExpress

Trận chung kết Champions League 2025-2026 cuối tuần này sẽ là một chuyến về nguồn đặc biệt của tiền đạo Arsenal và đội tuyển Thụy Điển, bởi anh mang trong mình dòng máu Hungary.

Vào một đêm muộn của năm 1956, Istvan – khi đó còn là một cậu thiếu niên người Hungary – lẳng lặng thu dọn những món đồ quan trọng nhất, nắn nót viết một bức thư để lại cho cha mẹ rồi quyết định trốn khỏi đất nước. Cậu không hé môi với bất kỳ ai, cũng chẳng để lại một lời về nơi mình sẽ đến. Tất cả những gì Istvan bỏ lại chỉ là một lá thư giải thích sự tình cùng một mật danh, thứ duy nhất để cậu liên lạc với gia đình qua một đài phát thanh bất hợp pháp thời đó.

70 năm sau, cháu trai của Istvan sẽ trở lại Hungary trong một bối cảnh hoàn toàn trái ngược. Năm xưa, không một ai hay biết khi Istvan rời khỏi ngôi làng nhỏ Turje ở Hungary. Nhưng vào ngày 30/5 tại Budapest, hàng triệu ánh mắt sẽ đổ dồn vào hậu duệ của ông khi anh bước vào trận đấu có lẽ là lớn nhất cuộc đời. Cái họ in trên lưng áo của anh cũng chính là cái họ nằm trên giấy tờ tùy thân của Istvan năm 1956: Gyokeres.

Với tiền đạo đang khoác áo Arsenal, trận chung kết Champions League tới đây mang một cảm xúc thiêng liêng và mãnh liệt hơn bất kỳ cầu thủ nào khác. Đây đích thị là một chuyến hồi hương đúng nghĩa và đầy ý nghĩa của Viktor Gyokeres. Như chính anh đã chia sẻ trên mạng xã hội sau trận thắng Atletico Madrid ở bán kết: “Trở về với nguồn cội”.

Nếu không có quyết định dứt áo ra đi năm ấy của Istvan, sẽ không có một Gyokeres lĩnh xướng hàng công Arsenal như hiện tại, hay đội tuyển Thụy Điển tại World Cup 2026 tới đây. Sau khi rời bỏ quê hương, ông Istvan định cư tại chính quốc gia vùng Scandinavia này, nơi ông gặp bà nội của Gyokeres, bà Kicki. Họ sinh được bốn người con, trong đó có Stefan, cha của tiền đạo 27 tuổi.

Câu chuyện rời khỏi Hungary của Istvan là một lăng kính đặc biệt phản chiếu thế giới phức tạp và đầy hiểm nguy của châu Âu thời hậu Thế chiến thứ hai. Đó cũng là một giai thoại về ý định táo bạo của một con người. Istvan vừa tốt nghiệp trung học ở tuổi 18 khi đưa ra quyết định dấn thân vào một canh bạc đầy rủi ro: rời bỏ gia đình và xứ sở.

Năm 1956, cuộc Cách mạng Hungary nổ ra, một cuộc nổi dậy tự phát của người dân để phản kháng lại sự kiểm soát của Liên Xô, nhưng cuối cùng đã bị dập tắt. Khoảng 200.000 người tháo chạy khỏi đất nước, phần lớn trong số đó là thanh niên ở độ tuổi đôi mươi.

Tình hình chính trị phức tạp là một nguyên nhân khiến Istvan ra đi, nhưng ông cũng khát khao một cuộc sống khác với tương lai định sẵn trong các nhà máy ở Hungary. Eszter Gergye, em họ xa bên ngoại của Gyokeres (Istvan là anh trai của ông nội Gergye), chia sẻ với báo Anh Telegraph rằng: “Nếu nói ông ra đi chỉ vì cuộc cách mạng thì nghe có vẻ lãng mạn quá. Thực tế, ông là người rất thích phiêu lưu. Nó là sự tổng hòa của cả hai, yếu tố chính trị và thế giới quan của riêng ông. Tôi không nghĩ ông sẽ thích lối sống ở Hungary thời đó. Ông mê âm nhạc phương Tây và yêu lối sống bên đó. Tôi tin chắc rằng dù có cuộc cách mạng đó hay không, bằng cách này hay cách khác, ông cũng sẽ tìm đường ra đi”.

Sau khi ông bà qua đời, Gergye trong lúc dọn dẹp nhà cửa đã vô tình tìm thấy một mảnh ký ức vô giá của gia đình Gyokeres, chính là lá thư ông Istvan viết trước khi rời Hungary. Trong thư có cả mật danh của ông, giúp ông tránh bị phát hiện và bắt giữ.

“Bức thư được viết bằng bút chì trên nền giấy đã ố vàng theo thời gian”, Gergye kể. “Trong thư, ông giải thích lý do ra đi và gửi lời xin lỗi, nhưng ông nhấn mạnh rằng mình buộc phải làm vậy. Ông viết: ‘Con sẽ liên lạc với gia đình qua Đài phát thanh Châu Âu Tự do (Free Europe), con sẽ dùng mật danh Black Horseman (Kỵ sĩ Đen) để mọi người biết đó là con’. Ông cũng bắt ông nội tôi phải hứa là sẽ chăm sóc tốt cho mẹ của họ”.

Thời điểm đó, đài phát thanh này bị coi là bất hợp pháp, và bản thân việc trốn khỏi Hungary cũng đã là một hành động cận kề cái chết. “Ông biết rõ làm chuyện này là cực kỳ nguy hiểm”, Gergye nói. “Ông thậm chí không hé răng với gia đình. Ông có một anh trai, chính là ông nội tôi, và một em gái. Không ai biết ông sẽ đi. Ông có thể đã bị giết, bị bắn chết, hoặc bị tống giam. Việc đó quá liều lĩnh”.

Istvan vượt biên thành công sang Áo, rồi từ đó ngược lên phía bắc tới Thụy Điển, quốc gia đã mở cửa biên giới để đón nhận người tị nạn Hungary. Số liệu ước tính có hơn 7.000 người Hungary đã định cư tại Thụy Điển tính đến cuối năm 1958.

Với bối cảnh chính trị nhạy cảm của Hungary thời hậu chiến, bức thư của ông Istvan bị giấu kín suốt nhiều thập kỷ là hệ quả tất yếu. “Việc giữ bí mật đã ăn sâu vào máu của ông bà tôi rồi”, Gergye khẳng định. “Điều khiến ông khác biệt với anh chị em mình chính là máu phiêu lưu. Ông dám nghĩ dám làm và hết sức bướng bỉnh. Một khi đã muốn gì là ông sẽ làm bằng được. Đó là cách tôi nhớ về ông. Và tôi cũng nhớ ông là người luôn hút thuốc lá Marlboro đỏ”.

Là một người đam mê bóng đá từ khi còn ở Hungary, Istvan trở thành HLV bóng đá nữ sau khi ổn định cuộc sống tại Thụy Điển. Người vợ đầu tiên của ông sinh ra Stefan (cha của Gyokeres), và sau đó ông có thêm ba đời vợ nữa. Người vợ thứ hai và thứ ba của ông cũng là người Thụy Điển, nhưng người vợ thứ tư lại chính là mối tình đầu thời thanh xuân của ông ở quê nhà Turje.

“Khi ông trở lại Hungary để tham dự buổi họp lớp cấp ba sau 45 hay 50 năm xa cách, họ đã gặp lại nhau”, Gergye tiết lộ. “Đó là mối tình thời niên thiếu. Ông đã đưa bà sang Thụy Điển và bà trở thành người vợ thứ tư của ông”.

Istvan qua đời năm 2015, ngay thời điểm Gyokeres bắt đầu sự nghiệp bóng đá nhà nghề ở Thụy Điển. Ông và cháu trai thực tế không quá thân thiết, phần vì bấy giờ, ông đã có thể tự do trở về Hungary. Ông rất thích ghé thăm thị trấn Heviz, nơi nổi tiếng với những hồ nước khoáng nóng. Dù vậy, Gyokeres từng chia sẻ rằng anh vẫn nhớ hình ảnh ông nội đứng trên khán đài dõi theo anh thi đấu khi còn nhỏ.

Xét về vai vế, Gergye là em họ của Gyokeres, dù cô lớn tuổi hơn tiền đạo của Arsenal. Cô mới chỉ gặp Gyokeres một lần duy nhất khi cựu chân sút Sporting Lisbon lên 3 tuổi, nhưng cô vẫn thường xuyên trò chuyện với cha anh là ông Stefan. “Cậu ấy trông rất giống bố”, Gergye nhận xét về chân sút đã ghi 21 bàn cho Arsenal mùa này trên mọi đấu trường. “Viktor mang dáng dấp đặc trưng của nhà Gyokeres. Ngoại hình của cậu ấy đậm chất Hungary, mang đậm nét bên nội”.

Vừa cùng Arsenal vô địch Ngoại hạng Anh, Gyokeres hoàn toàn có thể khép lại một tuần lễ trong mơ. Một chiến thắng trước PSG sẽ là đoạn kết viên mãn cho mùa giải đầu tiên của anh tại London. Và với các thế hệ người thân của anh tại Thụy Điển lẫn Hungary, ấy sẽ là một chương ly kỳ tiếp theo trong cuốn gia phả của nhà Gyokeres.